Als je dit jaar je belastingaangifte invult als zzp'er, zul je het merken: de zelfstandigenaftrek is gedaald van €2.470 naar €1.200. Dat is €1.270 minder in je voordeel. Voor de meeste zzp'ers betekent dat zo'n €450 tot €630 extra belasting per jaar, afhankelijk van je inkomensniveau. Geen ramp, maar ook niet niks - zeker als je het over meerdere jaren doorrekent.
Wat is de zelfstandigenaftrek precies?
De zelfstandigenaftrek is een fiscale aftrekpost voor ondernemers die meer dan 1.225 uur per jaar aan hun bedrijf besteden, het zogeheten urencriterium. Die uren tellen breed: van klantgesprekken tot acquisitie en administratie. Wie aan het criterium voldoet, mag een vast bedrag aftrekken van zijn winst voordat de belasting wordt berekend.
De aftrek was ooit bedoeld om de risico's van zelfstandig ondernemen te compenseren. Geen loondoorbetaling bij ziekte, geen werknemersverzekeringen, geen pensioenopbouw via een werkgever. Die compensatie werd in de aftrek ingebakken. Maar die tijd is voorbij.
Van €9.484 naar €900 in een decennium
De afbouw startte in 2012, toen de zelfstandigenaftrek nog €9.484 bedroeg. Sindsdien heeft de overheid er stelselmatig van afgesneden, als onderdeel van het beleid om werknemers en zzp'ers fiscaal gelijker te behandelen.
- 2020: €7.030
- 2023: €5.030
- 2025: €2.470
- 2026: €1.200
- 2027: €900 (gepland)
Dit afbouwpad staat expliciet beschreven als onderdeel van het Belastingplan 2026 op de website van de Rijksoverheid. Het officiële standpunt is dat de arbeidsmarkt beter functioneert als er minder fiscaal verschil bestaat tussen werken in loondienst en als zelfstandige.
Wat dit je concreet kost in 2026
Stel je verdient €60.000 winst voor aftrek. Vorig jaar mocht je €2.470 aftrekken, nu is dat €1.200. Dat is €1.270 minder belastingvoordeel.
Hoeveel meer belasting dat kost, hangt af van je belastingschijf:
- Inkomen tot €75.518: je betaalt 36,97% belasting. Over €1.270 extra belastbaar inkomen is dat ongeveer €470 meer belasting dit jaar.
- Inkomen daarboven: het tarief is 49,50%. Dan kost die €1.270 extra inkomen je €629 meer belasting.
Ter vergelijking: had je in 2020 nog die €7.030 aftrek gehad, dan was je voordeel in de eerste schijf ruim €2.600 geweest. Je kunt je voorstellen hoe groot het cumulatieve verlies over de afgelopen jaren is voor wie al langer zzp'er is.
Naast de zelfstandigenaftrek werkt ook de MKB-winstvrijstelling in je voordeel: 12,7% van je winst na aftrekken blijft onbelast. Die is ook verlaagd (was 14%), maar geldt nog steeds en verzacht de klap enigszins.
Aftrekposten die je misschien over het hoofd ziet
Nu de zelfstandigenaftrek kleiner wordt, loont het dubbel om andere aftrekposten goed te benutten. Veel zzp'ers laten hier geld liggen.
Startersaftrek: ben je in de afgelopen 5 jaar gestart en heb je minimaal één jaar geen onderneming gehad? Dan mag je de eerste 3 jaar €2.123 extra aftrekken bovenop de gewone zelfstandigenaftrek. In 2026 kom je dan op €3.323 totaal. Dat maakt een groot verschil.
Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA): investeer je dit jaar in bedrijfsmiddelen als een laptop, apparatuur of machine? Dan kun je 28% van het investeringsbedrag aftrekken, mits dat bedrag tussen €2.800 en €69.765 ligt. Bij een investering van €10.000 is dat €2.800 aftrek.
Zakelijke kosten: dit is het gebied waar het het vaakst misgaat. Veel zzp'ers trekken niet consequent alle zakelijke kosten af. Denk aan een thuiswerkplek (onder voorwaarden), zakelijke kilometers, vakliteratuur, opleidingen, en abonnementen op software die je beroepsmatig gebruikt. Ga hier kritisch doorheen voordat je aangifte doet.
Als je meer wil weten over de basisprincipes van zakelijk financieel beheer, lees dan ook ons artikel over financieel management voor zzp'ers.
Is een BV nu interessanter?
Voor sommige zzp'ers wordt de belastingdruk hoog genoeg dat een overstap naar een BV de moeite waard wordt. Een BV betaalt vennootschapsbelasting: 15% over de eerste €200.000 winst en 25,8% daarboven. Dat is structureel lager dan de 36,97% of 49,50% die je als IB-ondernemer betaalt over hogere inkomsten.
Maar pas op: een BV is geen garantie op voordeel. Je krijgt er meer administratieve verplichtingen bij - denk aan jaarrekeningen, notariskosten bij oprichting, en een accountant in plaats van een boekhouder. Het salaris dat je jezelf uitkeert vanuit je BV, is ook gewoon belastbaar inkomen. Het punt waarop een BV per saldo goedkoper uitvalt, ligt voor de meeste zzp'ers ergens tussen de €100.000 en €150.000 winst per jaar.
Dat punt berekenen doe je het best samen met een accountant. Vraag ook naar de constructie van een holding plus werk-BV als je op de langere termijn vermogen wil opbouwen binnen je onderneming.
Denk je ook na over externe financiering voor je groei? Lees dan ons artikel over hoe je je bedrijf aantrekkelijk maakt voor investeerders.
Wat je nu al kunt doen om de klap op te vangen
De belasting over 2026 betaal je pas in 2027, maar vooruit denken loont nu al.
Kijk naar je tarief: als je al een tijdje niet aan je uurtarief hebt gesleuteld, is dit een goed moment. Een verhoging van €5 per uur compenseert bij een 40-urige werkweek al snel de hogere aanslag.
Vraag een voorlopige aanslag aan: via de Belastingdienst kun je een voorlopige aanslag aanvragen, zodat je maandelijks alvast belasting afdraagt. Dat voorkomt een onaangename verrassing in het voorjaar van 2027 als de definitieve aanslag binnenkomt.
Bouw een belastingreserve op: reserveer maandelijks een vast percentage van je omzet voor belastingen. Een vuistregel die veel zzp'ers hanteren is 30 tot 35% van hun netto-inkomsten. Met de gedaalde zelfstandigenaftrek is het verstandig dat percentage iets op te schroeven naar 35 tot 40%, zeker als je meer verdient dan €75.000 per jaar.
Schakel een boekhouder in: klinkt als een open deur, maar een goede boekhouder verdient zichzelf terug. Niet alleen via aftrekposten die je zelf misloopt, maar ook via planning richting 2027, wanneer de aftrek nog verder daalt naar €900.
Wat dit zegt over de toekomst van het zzp-stelsel
De daling van de zelfstandigenaftrek naar €1.200 - en volgend jaar naar €900 - is geen administratief detail. Het is een bewuste beleidskeuze om de fiscale kloof tussen zzp'ers en werknemers te verkleinen. De overheid stuurt actief op een arbeidsmarkt met minder losse zelfstandigen en meer vaste contracten.
Of dat beleid slaagt is een andere vraag. Maar voor wie nu als zzp'er werkt, is de richting duidelijk: het fiscale klimaat wordt minder gunstig, en die trend zet door. Slim ondernemen betekent nu ook slim fiscaal plannen - de aftrekposten benutten die overblijven, je tarieven bijstellen waar nodig, en voor hogere inkomens serieus nadenken over de structuur van je bedrijf.