Een paar jaar geleden was het patroon duidelijk: je klopte als ondernemer aan bij je bank voor een lening en kreeg óf een afwijzing, óf een rentevoorstel waar je van schrok. Veel mkb'ers trokken daaruit dezelfde conclusie en stapten over op crowdfunding, factuurfinanciering of een lening van een andere ondernemer. Maar de nieuwste cijfers van het CBS laten iets anders zien: banken zeggen weer vaker ja.
Wat het CBS-onderzoek precies laat zien
Het CBS publiceerde in juni een update van de financieringsmonitor en die is verrassend positief. Van de bedrijven die vorig jaar behoefte hadden aan externe financiering, zoals een banklening of krediet, vond 55 procent daadwerkelijk wat het zocht. In 2019 lag dat percentage nog op 51 procent, terwijl er destijds juist meer bedrijven op zoek waren naar geld. Kortom: minder ondernemers hebben financiering nodig, maar wie het wel nodig heeft, vindt het vaker. Dat is precies het omgekeerde van het beeld dat de afgelopen jaren de norm was, toen kleine kredieten steeds vaker tegen woekerrente werden verstrekt omdat banken de deur dichthielden.
Waarom banken nu makkelijker leningen goedkeuren
De grote banken hebben na jaren van terughoudendheid hun kredietloket weer opengezet. ABN AMRO lanceerde dit jaar het Groeiplatform Doorpakken, specifiek voor mkb'ers die wél willen groeien maar in de praktijk vastlopen op de stap naar een volgende fase. Daarnaast opende de bank een aparte Overnamedesk, een reactie op de overnamegolf waarbij steeds meer bedrijven een opvolger financieren. ING trekt samen met de Europese Investeringsbank 800 miljoen euro uit voor leningen en leases aan het mkb in Nederland en België, gericht op verduurzaming.
Die beweging staat niet op zichzelf. Ook niet-bancaire financiers zijn de afgelopen jaren volwassen geworden: die markt is in omvang vertienvoudigd en heeft inmiddels een vaste plek aan tafel bij beleidsontwikkeling. Voor banken betekent dat concurrentie, en concurrentie werkt drempelverlagend. Wie eerder overwoog om de bank helemaal over te slaan, kan die keuze nu dus beter opnieuw tegen het licht houden.
Wat daarbij helpt: banken kijken niet meer alleen naar de balans van vorig jaar, maar steeds vaker naar cashflowstabiliteit over een langere periode. Een bedrijf met een wat magere jaarcijfer maar een voorspelbare, terugkerende omzet maakt tegenwoordig meer kans dan een paar jaar geleden, toen kredietbeoordelaars vooral op onderpand en historische winst stuurden. Sectoren als verduurzaming, digitalisering en bedrijfsopvolging krijgen daarnaast eigen financieringsroutes, precies de thema's waar ABN AMRO en ING nu actief op inzetten.
Bank of alternatieve financier, wat is nu slimmer
Bij gevestigde mkb'ers met goed onderpand liggen banktarieven doorgaans tussen de 4 en 8 procent per jaar. Alternatieve financiers zoals fintech-kredietverstrekkers rekenen vaker tussen de 5 en 15 procent, met als voordeel dat de aanvraag sneller rond is en er minder eisen gelden. Wacht je op een verdere renteverlaging voordat je een aanvraag doet? Dat is dit jaar geen vanzelfsprekende strategie. De Europese Centrale Bank verhoogde in juni juist haar rente voor het eerst in bijna drie jaar, als reactie op de energieprijsschok door de oorlog in het Midden-Oosten. Rentes bewegen dus niet automatisch verder omlaag, wat betekent dat uitstellen tot "het gunstiger wordt" je meer kan kosten dan nu al in gesprek gaan met je bank.
De praktische vuistregel: heb je stabiele cashflow en onderpand, begin dan bij de bank. Mis je dat, of heb je snelheid nodig, dan is een alternatieve financier vaak realistischer, ook al betaal je daar een hogere prijs voor.
Vrouwelijke ondernemers vragen nog steeds minder vaak aan
Een minder vrolijk detail uit hetzelfde CBS-onderzoek: vrouwelijke ondernemers blijven achter bij mannelijke ondernemers als het om financiering gaat. Niet omdat ze vaker worden afgewezen, maar omdat ze minder vaak daadwerkelijk een aanvraag indienen. Dat verschil zit dus niet bij de bank, maar bij de drempel om de aanvraag te starten. Voor wie twijfelt: precies dezelfde cijfers die aantonen dat banken vaker ja zeggen, gelden voor iedereen die aanklopt, niet alleen voor een selecte groep.
Dit betekent het voor jouw volgende aanvraag
Ga je binnenkort financiering zoeken, doe dan niet automatisch wat drie jaar geleden nog de logische keuze was. Leg eerst een heldere cashflowprognose op tafel, dat is waar financiers nu het scherpst op letten, veel harder dan op de balans van vorig jaar alleen. Vraag daarna gewoon bij je eigen bank aan voordat je uitwijkt naar een duurder alternatief: de kans dat je hoort dat het kan, is groter dan je denkt. Bel ook gerust twee banken tegelijk, dat kost een dag extra werk maar levert vaak een beter rentevoorstel op nu banken weer om klanten concurreren.
Kijk voor groeifinanciering ook naar de vraag hoe andere Nederlandse bedrijven dat aanpakken, bijvoorbeeld hoe recent nog bijna een miljard euro naar Nederlandse startups ging in slechts één kwartaal. Het geld staat klaar, de vraag is alleen of jij het aanvraagt in plaats van bij voorbaat af te haken.