Op Prinsjesdag 2026 trok het kabinet-Jetten de portemonnee voor iets waar veel mkb'ers al jaren om vragen: geld om daadwerkelijk te kunnen innoveren en doorgroeien. Drie miljard voor een nieuwe investeringsinstelling, een half miljard voor een innovatieagentschap dat als eerste klant optreedt, en een innovatiebox die vier keer zo ruim wordt. Klinkt als abstract regeringsbeleid, maar de details raken direct aan jouw groeiplannen. Hieronder staat wat er precies verandert en wat je er als ondernemer mee kunt.
Wat er verandert aan de innovatiebox
De innovatiebox bestaat al langer: bedrijven die zelf nieuwe producten of technologie ontwikkelen, betalen via deze regeling minder belasting over de winst die daarop wordt gemaakt. Tot nu toe gold een plafond van 25.000 euro. Vanaf de nieuwe begroting gaat dat naar 100.000 euro. Voor een mkb-bedrijf dat net een nieuw product de markt op brengt, betekent dat concreet dat een veel groter deel van de winst onder het lagere tarief valt. Het kost de schatkist naar schatting zo'n 19 tot 20 miljoen euro per jaar, een relatief klein bedrag vergeleken met de rest van het pakket, maar wel een maatregel die direct in je jaarrekening terug te zien is. De volledige maatregel staat toegelicht in de officiële Prinsjesdag-toelichting van de Rijksoverheid.
Een investeringsinstelling van 3,3 miljard
Het grootste bedrag gaat naar de nieuwe Nationale Investeringsinstelling (NII). Die moet het financieringsgat dichten waar juist snelgroeiende bedrijven nu vaak in vallen: leningen of investeringen tussen 1 en 5 miljoen euro zijn voor banken vaak te klein en voor grote investeerders te risicovol. Precies dat gat is een belangrijke reden waarom Nederlandse techbedrijven wel groeien maar niet doorschalen. De NII moet daar verandering in brengen, al is de opzet nog pril: de instelling wordt via de taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat vormgegeven en het duurt nog wel even voor er daadwerkelijk geld uit die pot naar bedrijven stroomt.
De overheid als eerste klant voor jouw innovatie
Minstens zo interessant is het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI), met een budget van 500 miljoen euro. Dit agentschap moet de rol oppakken die in Nederland lange tijd ontbrak: de overheid als launching customer. Grote landen zoals de Verenigde Staten gebruiken overheidsinkoop al jaren om nieuwe technologie een eerste afzetmarkt te geven, voordat private klanten durven instappen. Voor een innovatief mkb-bedrijf kan dat het verschil maken tussen een prototype dat in de kast blijft liggen en een product dat daadwerkelijk wordt ingekocht. Wie nu al met een baanbrekend idee zit, doet er goed aan de eerste aanbestedingen en pilotprogramma's van NADI in de gaten te houden zodra die worden opengesteld.
Waarom de overheid nu ineens haast heeft
Dit pakket komt niet uit het niets. Het Centraal Planbureau voorspelt dat de economische groei dit jaar afneemt naar 1,4 procent en in 2027 verder terugvalt naar 1,2 procent. Het kabinet wil daar minimaal 1,5 procent structurele groei tegenover zetten, simpelweg omdat zorg, onderwijs en het sociaal vangnet anders niet meer te betalen zijn. Oud-ASML-topman Peter Wennink adviseert het kabinet daarnaast over industriebeleid, met een advies dat voor het einde van het jaar klaar moet zijn. Zijn eerdere rapport pleitte voor veel hogere bedragen dan nu worden vrijgemaakt, tien tot twintig miljard voor de investeringsbank en anderhalf tot twee miljard voor het innovatieagentschap, dus dit pakket is eerder een eerste stap dan het eindstation. Verwacht dus dat er de komende jaren meer regelingen bijkomen, niet minder. Wie er nu al gebruik van maakt, bouwt een voorsprong op die niet zomaar wordt ingehaald.
Waarom veel mkb'ers toch aarzelen
Tegelijk is er een nuchtere kant aan dit verhaal. Uit onderzoek van accountantsorganisatie SRA blijkt dat veel mkb-ondernemers hun investeringen juist nu 'on hold' zetten. Marges staan onder druk, kosten lopen op en er blijft simpelweg minder winst over om in nieuwe producten of technologie te steken. Dat is een ander probleem dan het aanbod van kapitaal: zelfs als banken weer wat vaker ja zeggen tegen mkb-financiering, durven of kunnen veel ondernemers die stap nog niet te zetten. Het kabinet lost met deze plannen dus vooral de aanbodkant op. De vraag is of dat genoeg is zolang bedrijven zelf voorzichtig blijven, ook nu durfkapitaal richting Nederlandse startups weer aantrekt.
Dit is wat je nu al kunt voorbereiden
Wacht niet tot alle regelingen volledig zijn uitgewerkt. Ga na of je bedrijf in aanmerking komt voor de innovatiebox, dat loopt via de Belastingdienst in combinatie met een S&O-verklaring of octrooi. Houd de aankondigingen van NADI in de gaten als je een product hebt dat baat heeft bij een eerste grote opdrachtgever, want juist een pilot bij de overheid kan later commerciële klanten over de streep trekken. En reken niet blind op de NII: die instelling moet nog worden opgetuigd, dus voor financiering op korte termijn blijven bank, investeerder of eigen buffer voorlopig de realistische route. Wie deze twee sporen combineert, fiscaal voordeel benutten waar het kan en tegelijk alert blijven op nieuwe financieringskanalen, staat er over een jaar beter voor dan wie afwacht tot alles op zijn plek valt.