Je omzet is dit jaar gestegen. Toch houd je aan het einde van de maand minder over dan een paar jaar geleden. Als dat gevoel bekend klinkt, sta je niet alleen. Uit onderzoek van SRA, de vereniging van onafhankelijke accountantskantoren, blijkt dat de omzet van Nederlandse mkb-bedrijven in 2025 gemiddeld met 6,4 procent groeide, terwijl de winst maar 3,4 procent toenam. Voor de coronaperiode groeide de winst meestal ongeveer twee keer zo snel als de omzet. Die verhouding is nu dus precies omgedraaid.
SRA baseert die cijfers op 7.061 jaarrekeningen van mkb-bedrijven over boekjaar 2025, verzameld via het eigen benchmarkplatform Branches in Zicht. Bestuurslid Pieter van der Kwaak vat het zo samen: "De mkb-ondernemer houdt de adem in." Zijn grootste zorg zit niet in de cijfers van 2025 zelf, maar in wat ze betekenen voor de jaren daarna.
De cijfers achter het gevoel
Het onderzoek, gepubliceerd door Accountant.nl in juli 2026, laat zien waar het misgaat. Van alle onderzochte bedrijven zag de helft de winst dalen, en bij bijna een kwart ging dat om een daling van 50 procent of meer. Bij micro-ondernemingen met twee tot tien medewerkers ligt dat aandeel nog hoger: 52 procent zag de winst teruglopen.
De oorzaak is geen geheim. Personeelskosten stegen met 8,5 procent, inkoopkosten met 6,1 procent. De omzetgroei van 6,4 procent bestaat voor een flink deel uit inflatie, die in 2025 op 3,3 procent lag. Je rekent dus voor een groot stuk hogere prijzen door, maar je houdt er netto weinig aan over omdat de kosten net zo hard of harder stijgen.
Niet elke sector heeft het even zwaar
De spreiding tussen sectoren is groot. In de bouw daalde de winst gemiddeld met 11,2 procent, in de horeca met 4,8 procent en in de detailhandel met 2,7 procent. Daartegenover staan de gespecialiseerde zakelijke dienstverlening (waaronder accountancy zelf) met een winstgroei van 15,5 procent, de industrie met 13,3 procent en logistiek en zorg met 5 procent.
Opvallend is ook het regionale beeld: in de vier grote steden zag 55 procent van de bedrijven de winst dalen, tegenover 50 procent landelijk. En 31 procent van de bedrijven in die steden zag een daling van 50 procent of meer, tegenover 24 procent gemiddeld. Een hoge omzet in een grote stad zegt dus niet automatisch iets over hoeveel je overhoudt.
Waarom investeren nu eng aanvoelt
Van der Kwaak noemt het gevolg het grootste probleem: "Dat de investeringen achterblijven is zorgwekkend, want dat betekent stilstand in plaats van groei." Minder winst betekent minder ruimte om te investeren in nieuwe machines, extra personeel of digitalisering, precies op het moment dat die investeringen nodig zijn om productiever te worden en de kosten weer onder controle te krijgen.
Het is een vicieuze cirkel: je marges staan onder druk, dus je stelt investeringen uit, waardoor je productiviteit niet stijgt, waardoor je volgend jaar weer moeite hebt om kosten te compenseren. Herkenbaar? Dat gevoel van vastlopen zonder dat er één duidelijke oorzaak is, speelt op meer plekken binnen een groeiend bedrijf. We schreven er eerder over in ons artikel over waarom bedrijven vastlopen bij tien medewerkers.
Waarom dit niet alleen een boekhoudkundig probleem is
Het makkelijke advies is "kijk naar je kosten". Maar personeelskosten terugschroeven betekent vaak ervaren mensen laten gaan, en inkoopkosten zijn voor de meeste mkb-bedrijven niet onderhandelbaar genoeg om het verschil te maken. De echte vraag is of je omzetgroei van de afgelopen jaren wel gezonde groei was, of vooral een kwestie van hogere prijzen rekenen zonder dat je bedrijf fundamenteel efficiënter werd.
Dat onderscheid is precies waar het vaak misgaat. Snelle omzetgroei voelt goed, maar als je processen, systemen en team niet meegroeien, betaal je de rekening later alsnog. Wil je weten hoe je dat kunt voorkomen? Lees ook ons artikel over waarom snelle groei zo vaak misgaat.
Dit is wat je deze winter kunt controleren
Drie dingen die je zonder grote investering kunt doen om grip te krijgen op je marge:
- Reken je werkelijke marge per klant of product uit, niet je gemiddelde winstmarge. Vaak draagt een klein deel van je omzet het grootste deel van je winst, en subsidieert dat de rest.
- Kijk kritisch naar je prijsstelling. Als je prijzen alleen zijn meegestegen met de inflatie, loop je structureel achter de kosten aan in plaats van vooruit.
- Stel investeringen niet uit, herprioriteer ze. Als financiering lastiger ligt dan vroeger, is het de moeite waard om te kijken hoe banken daar nu mee omgaan. Daarover schreven we recent in ons artikel over mkb-financiering bij banken.
Van der Kwaak vraagt vooral aandacht voor de langere termijn: "Hiervoor zijn een goed investeringsklimaat en voorspelbaar beleid met beperkte regeldruk noodzakelijk." Dat is een oproep aan de politiek, maar ondertussen helpt het je niet om te wachten. De bedrijven die nu wel winst zien groeien, zoals de industrie en de zakelijke dienstverlening, deden dat niet door harder te groeien in omzet, maar door hun marge serieus onder de loep te nemen voordat het probleem werd.